Kijken - Herkijken, 2013

Een tentoonstelling over systematiek en ruimte-tijdervaring
Herman Teirlinckhuis, Beersel.

Samenstelling: Dimitri Vangrunderbeek.
Met werk van: Kasper Andreasen, Aglaia Konrad, Kristien Daem, Koenraad Dedobbeleer, Jan Kempenaers, Bernd Lohaus, Valérie Mannaerts, Ria Pacquée, Dimitri Vangrunderbeek.
 
Inleiding tot de tentoonstelling  voorgelezen door Dimitri Vangrunderbeek en Willem Oorebeek.

De tentoonstelling die vandaag hier in het Teirlinck huis geopend gaat worden is, als we op de titel afgaan eerder een excercitie, een oefening dan een betoog omtrent een vooropgezet idee.
Dat vraagt om uitleg, die ik dan ook gaarne ga proberen te geven, voorzover mij de benodigde woorden juist op tijd te binnen vallen.

In de tentoonstelling, dus: Kijken – Herkijken, zullen aspecten van ruimte-tijdervaring benaderd worden middels een diversiteit van kunstwerken, die zowel de waarneming als de verwerking ervan thematiseert.
Uitgaande van een meerledige kijk op een reeks van werken, kunnen er nieuwe inzichten en verbanden gelegd worden. Het merendeel van de werken gaat uit van een systematiek van handelingen en observaties, die benaderd worden met diverse media en technieken.

Het curatorieel uitgangspunt van deze tentoonstelling is vanuit een zeer persoonlijke ervaring werken te hebben gezien in de voorbije jaren die in verband staan met de waarneming  en die ik als gedachte-oefening in deze tentoonstelling in dat verband, het dialogeren van systematische neerslag van waarneming, aan u, de toeschouwer wil voorleggen als mogelijke, eventueel tijdelijke her-definiering van het kijken naar werk, door het kijken naar werk.
Het werk in deze tentoonstelling bij elkaar gebracht is dus al eens gezien en kijkt nu naar elkaar en via u naar zichzelf; dat is wat we zien als we deze tentoonstelling doorlopen en dat is ook grofweg gezegd de schematische bedoeling van deze oefening.   
 
Er zal ondermeer te zien zijn hoe enerzijds de werkwijze van bepaalde kunstenaars uitgaat van specifieke handelingen. Bijvoorbeeld in het oeuvre van de beeldhouwer Bernd Lohaus (1940-2010) is te zien hoe er zich, naast de materiële productie van sculpturen en collages, nog een andere artistieke activiteit voltrok nl. het tekenen en schilderen van bloemen naar de directe waarneming.  In zijn schetsen kan men het belang van de waarneming voor de verschillende artistieke demarches ontwaren.

Ter voorbereiding van de tentoonstelling heb ik gevraagd om met Valerie Mannaerts omtrent tekeningen een gesprek te hebben. Sommige van haar tekeningen en collages zijn samenvattingen voor de covers van haar boeken, affiches etc. Het zijn dus tekeningen die gemaakt zijn om in te zetten in een proces van reproductie. De tekeningen worden niet vergroot of verkleint weergegeven.
Ze geeft volgens mij met die tekeningen en collages een richting aan het kijken naar haar werk. Daarbij komt dat de tekeningen gereproduceerd worden en zodoende een belangrijke plaats innemen in de algemene perceptie van haar oeuvre.

Een aantal jaar geleden waren foto’s van Kristien Daem bij Ets d’enface te zien. Wat vooral aan de foto’s opviel was de wijze waarop ze materiaal fotografeert. In het bijzonder plaasteren muren, waar zoveel licht in en op de plaaster aanwezig is, dat het lijkt alsof de plaaster licht uitstraalt. Ze laat ons dingen die we kennen op een nieuwe en authentieke wijze zien.

Ook heb ik enkele maanden geleden het werk van Kasper Andreassen leren kennen in een tentoonstelling in Aalst. Hij is een graficus, met een interesse in de grafische dimensies van cartografie en de procédees van het drukken. Hij werkt als een monnik, met een aangehouden en geconcentreerde systematiek. Documenten vanuit het dagelijkse leven worden jaar na jaar systematisch gesneden tot een A4 formaat en gebundeld. Motieven van oude kaarten worden met een gelijkaardige systematiek herwerkt.

Ik wist vrij snel dat ik van Aglaia Konrad een aantal foto’s van de carrara reeks wou opnemen in de tentoonstelling. Ik heb die plek ook zelf bezocht, en ik kon me bijzonder goed inleven in de ruimtelijkheid van die marmergroeven. Het ‘wegsnijden’ van blokken uit de berg. De schaal is echter bovenmenselijk; de blokken marmer wegen tientallen tonnen, en de holtes die ontstaan in de berg zijn groot als een kathedraal.
In de tentoonstelling zal te zien zijn hoe het boek, de foto’s en de video op elkaar inspelen. Hoe vanuit het kijken met video, de foto’s in het boek een bepaalde ritmiek gekregen hebben.

Jan Kempenaars weet het landschap te benaderen vanuit de inname van een specifieke positie. Bijvoorbeeld heel hoog in het landschap met een vogelvluchtperspectief, of juist laag om een monumentaliteit te accentueren. Daarbij komt dat hij op een bijzondere wijze met licht omgaat.
Hij toont enerzijds een editie  van verschillende zichten van eenzelfde klein eiland. De fotoreeks lijkt zich te ontvouwen als een cirkelende beweging. Daarnaast toont hij twee zeefdrukken ontstaan vanuit een fotografische procedée, die ook de indruk geven van een cirkelend bewegen rondom een gegeven. Het ene werk lijkt de weg vrij te maken voor het andere.

Het gevoel voor timing typeert het werk van Ria Pacquee bovenmatig. Ze weet als geen ander om ruimte en tijd aan elkaar te koppelen, op een manier dat er een spanning in beeld komt, die uitgaat van ritmiek. Daarnaast ben ik geinteresseert in haar bijzondere facinatie voor objecten en de manier waarop ze die verzameld, registreert en tentoonstelt.

In de manier waarop Koenraad Dedobbeleer een aantal jaren geleden alle hoeken en gaten van mijn huis en atelier fotografeerde en in een publicatie verwerkte blijkt zijn bijzondere, skulpturale interesse voor de beweegreden voor skulptuur. De presentatie in deze tentoonstelling bewijst hiervan de systematische aanpak, zoals ook Muybridge voornamelijk in de presentatie van zijn systematisch onderzoek het functioneren van zijn methode bewees.

Enfin, om kort te gaan zoekt de tentoonstelling naar een dialoog tussen de verschillende boeiende systematieken van het ervaren van ruimte en tijd bij kunstenaars en niet minder dan een soortgelijke ervaring bij u, de toeschouwer.
Dit project is opgezet vanuit een practice based PHD waarvoor ik regelmatig gesprekken voer met Willem Oorebeek, die ik dan ook nu heb gevraagd hier de inleiding te komen doen.

Ik geef hem graag het woord…





dimitri vangrunderbeek

kijken - herkijken, 2013 / two versions of chair (white lacquered), 1993 - 2013 / tracing form and tracing space / the content of my studio in 1996, 2012 / physically experienced time, 2012 / schikken en herschikken / tracing form / studio project - inventive thinking, 2010 / variations on a grid structure, 2006 - 2009 / walking circles on a sand carpet, 2005 / walking around groene schijn, muhka, 2002 / het schilderen van ruimte
about
contact